Bài giảng Tiếng Việt Lớp 4 - Tuần 3, Tập làm văn: Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật - Nguyễn Thị Thùy An

Nội dung tài liệu: Bài giảng Tiếng Việt Lớp 4 - Tuần 3, Tập làm văn: Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật - Nguyễn Thị Thùy An

1. C EM ĐẾN G CÁ VỚI ỪN TI M ẾT O H À Ọ H Tập làm văn - Lớp 4 C C Tuần 3 GV: Nguyễn Thị Thùy An
2. Tập làm văn Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật. VBT/19 SGK/32 I. Nhận xét 1. Tìm những câu ghi lại lời nói và ý nghĩ của cậu bé trong truyện Người ăn xin.
3. NGƯỜI ĂN XIN Lúc ấy, tôi đang đi trên phố. Một người ăn xin già lọm khọm đứng ngay trước mặt tôi. Đôi mắt ông lão đỏ đọc và giàn giụa nước mắt. Đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi thảm hại... Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào! Ông già chìa trước mặt tôi bàn tay sưng húp, bẩn thỉu. Ông rên rỉ cầu xin cứu giúp. Tôi lục tìm hết túi nọ túi kia, không có tiền, không có đồng hồ, không có cả một chiếc khăn tay. Trên người tôi chẳng có tài sản gì. Người ăn xin vẫn đợi tôi. Tay vẫn chìa ra, run lẩy bẩy. Tôi chẳng biết làm cách nào. Tôi nắm chặt lấy bàn tay run rẩy kia: - Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả. Người ăn xin nhìn tôi chằm chằm bằng đôi mắt ướt đẫm. Đôi môi tái nhợt nở nụ cười và tay ông cũng xiết lấy tay tôi: - Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi. - Ông lão nói bằng giọng khản đặc. Khi ấy, tôi chợt hiểu rằng: cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão. Theo Tuốc-ghê-nhép
4. 1. Tìm những câu ghi lại lời nói và ý nghĩ của cậu bé SGK/32 trong truyện “Người ăn xin”. VBT/19 * Những câu ghi lại ý nghĩ của cậu bé: + Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào! + Cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão. * Những câu ghi lại lời nói của cậu bé: – Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả. 2. Lời nói và ý nghĩ của cậu bé nói lên điều gì về cậu? - Cậu là một người nhân hậu, giàu lòng trắc ẩn, thương người.
5. 3. Lời nói và ý nghĩ của ông lão ăn xin trong hai cách kể sau đây có gì khác nhau ? * Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi. – Ông lão nói bằng giọng khản đặc. * Tác giả dẫn trực tiếp nguyên văn lời của ông lão. Do đó các từ xưng hô là từ xưng hô của chính ông lão với cậu bé (lão - cậu). * Bằng giọng khản đặc, ông lão cảm ơn tôi và nói rằng như vậy là tôi đã cho ông rồi. * Tác giả (nhân vật xưng tôi) thuật lại gián tiếp lời của ông lão. Người kể xưng tôi gọi người ăn xin là ông lão.
6. GHI NHỚ 1. Trong bài văn kể chuyện, nhiều khi ta phải kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật. Lời nói và ý nghĩ cũng nói lên tính cách nhân vật và ý nghĩa câu chuyện. 2. Có hai cách kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật: - Kể nguyên văn (lời dẫn trực tiếp). - Kể bằng lời của người kể chuyện (lời dẫn gián tiếp).
7. III. LUYỆN TẬP 1. Hãy gạch một gạch dưới lời dẫn trực tiếp, gạch hai gạch dưới lời dẫn gián tiếp trong đoạn văn sau: Ba cậu bé rủ nhau vào rừng. Vì mải chơi nên cậu bé về khá muộn. Ba cậu bàn nhau xem nên nói thế nào để bố mẹ khỏi mắng. Cậu bé thứ nhất định nói dối là bị chó sói đuổi. Cậu thứ hai bảo: - Còn tớ, tớ sẽ nói là đang đi thì gặp ông ngoại. - Theo tớ, tốt nhất là chúng mình nhận lỗi với bố mẹ. - Cậu thứ ba bàn.
8. 3. Chuyển lời dẫn trực tiếp trong đoạn văn sau thành lời dẫn gián tiếp : Bác thợ hỏi Hòe : => Bác thợ hỏi Hòe là cậu có thích - Cháu có thích làm thợ xây không ? làm thợ xây không. Hòe đáp : => Hòe đáp rằng Hòe thích lắm. - Cháu thích lắm ! Gợi ý: Muốn chuyển lời dẫn trực tiếp thành gián tiếp thì phải xác định rõ đó là lời nói của ai, nói với ai, sau đó tiến hành: + Thay đổi xưng hô. + Bỏ các dấu hai chấm (thay bằng từ rằng, là, ), bỏ dấu ngoặc kép hay dấu gạch đầu dòng, gộp lại lời kể chuyện và lời nói nhân vật.
9. Có mấy cách kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật? Là những cách nào?
10. 2. Có hai cách kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật: - Kể nguyên văn (lời dẫn trực tiếp). - Kể bằng lời của người kể chuyện (lời dẫn gián tiếp).